کد خبر: ۳۹۸۰۴۴۴

تاریخ: ۰۶ تير ۱۴۰۰ - ۱۸:۲۱

نقد عنوان جعلی «فمینیسم اسلامی» در کتاب «فمینیسم و خانواده»

رئیس پژوهشکده الهیات و خانواده دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان گفت: برخی برای حل اختلاف میان اسلام و فمینیسم، پای یک عنوان جعلی به نام «فمینیسم اسلامی» را به میان کشیده‌اند که یک ترکیب پارادوکسیکال است و مبانی آن با مبانی اسلام همخوانی ندارد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان، حجت‌الاسلام محمد قطبی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان، امروز در مراسم رونمایی کتاب «فمینیسم و خانواده»، با بیان اینکه فمینیست‌ها در تفسیر طبیعت دچار یک خطای استراتژیک شده‌اند، اظهار کرد: ما نباید اصرار کنیم تا طبیعت را بر اساس خواسته خودمان تفسیر کنیم، بلکه باید آنچه که واقعاً وجود و عینیت خارجی دارد را در نظر بگیریم.

وی ادامه داد: درباره نقش مداری زن و مرد در حیات جامعه و حیات فردی سخن‌های زیادی وجود دارد که با توجه به تعالیم و آموزه‌های اسلامی نقش و جایگاه مرد با زن، تمایزهای حقیقت‌مدارانه و بر اساس طبیعت و هستی دارد و این تمایز به هیچ وجه بر اساس تفاوتی که می‌خواهد شأن زن را پایین بیاورد، نیست.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان بیان کرد: شأنیت هر کسی بر اساس واقعیت و خلقت خودش و لوازمی که در آفرینش او وجود دارد، تعریف می‌شود و اگر معصومین دارای مقام عصمت هستند، این به معنای تحقیر بقیه انسان‌ها در برابر آن‌ها نیست.

قطبی تمایزها را برخواسته از تمایز یا تغییر در آفرینش، هستی و طبیعت دانست و افزود: جایگاه زن در اسلام بسیار بالا است و فمینیست‌ها به اشتباه خیال می‌کنند که می‌خواهند جایگاه زن را ترمیم کنند و بالا ببرند، در حالی که این شأن در اسلام از همه ادیان و تفکرات دیگر بالاتر است.

وی با بیان اینکه همه هستی امامت بر عصمت متمرکز شده است، گفت: بر اساس آیات و روایات معتبر اسلامی، همه عصمت عالم هستی در شأن و مقام یک زن و بانوی با عظمت خلاصه شده  که آن زن، حضرت فاطمه زهرا(س) است و چه مقام و شأن بالاتر از این می‌تواند برای زن وجود داشته باشد.

رئیس دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان با اشاره به عظمت جایگاه علمی حوزه علمیه قم در جهان، تصریح کرد: قم، همه این جایگاه و عظمت را مدیون بانوی کریمه اهل بیت(ع) حضرت فاطمه معصومه(س) است و پشت همه مراجع تقلید به حضور در جوار بارگاه این بانوی گرانقدر، گرم است.

قطبی در پایان افزود: شخصیت عظیم‌الشأن حضرت خدیجه(س) در اسلام و بانوان دیگر نظیر حضرت مریم(س) از دیگر نمونه‌های نگاه والای اسلام به زن به‌شمار می‌روند.

عنوان جعلی «فمینیسم اسلامی»

حجت‌الاسلام احمدیان، رئیس پژوهشکده الهیات و خانواده وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان در این مراسم با بیان اینکه مسئله زن یکی از مباحث پر چالش در تقابل میان تجدد و سنت‌گرایی است، گفت: تجددگرایان به دنبال تحقق جریان فمینیست بوده‌اند و اگرچه فمینیسم به‌عنوان یک جریان اجتماعی و فرهنگی مطرح شده است، اما مبانی فکری آن‌ها برای ما بسیار پر اهمیت است.

وی افزود: فمینیست‌ها بر این باور هستند که یک ظلم تاریخی در حق زنان نسبت به مردان صورت گرفته است و زنان را دارای شرایط نامساعد می‌دانند و منشأ این شرایط بد را در بستر خانواده و نقش زنان در خانواده جستجو می‌کنند و معتقدند که باید برای سامان دادن به این اوضاع، تلاش کرد.

وی در ادامه اظهار کرد: فمینیست‌ها معتقدند که عدم اشتغال زنان در خارج از منزل و وظیفه خانه‌داری و فرزندپروری ریشه اصلی ظلم‌ها در حق زنان است و نابرابری و نامساعد شدن اوضاع زنان را بسیار مرتبط با وظایف زن در خانواده می‌دانند و در پی اصلاح این وظایف هستند.

رئیس پژوهشکده الهیات و خانواده ریشه بسیاری از اختلافات زوجین در خانواده‌ها را تفکرات فمینیستی دانست و ادامه داد: وقتی وظایف خانه‌داری زن در خانواده به جای یک فضیلت اخلاقی، به‌عنوان یک رذیلت اخلاقی و یک امر مذموم در تفکر زنان، جا انداخته شود، آن وقت است که درگیری‌ها میان زن و شوهر شدت می‌گیرد.

وی با بیان اینکه یکی از علت‌های فروپاشی و تزلزل نظام خانواده را باید در تفکرات فمینیستی یا شبه فمینیستی جستجو کنیم، اظهار کرد: برخی برای حل اختلاف میان اسلام و فمینیسم، پای یک عنوان جعلی به نام «فمینیسم اسلامی» را به میان کشیده‌اند که یک ترکیب پارادوکسیکال است و مبانی آن با مبانی اسلام، همخوانی ندارد. سکولاریسم، اومانیسم و نفی وحی در این عنوان دخیل شده‌اند و به هیچ وجه با تعالیم اسلامی سازگاری ندارد.

احمدیان افزود: البته ما به هیچ وجه نافی ظلم‌ها و بی عدالتی‌ها در حق زنان نیستیم و با تمام قوا برای رفع این موارد تلاش می‌کنیم، ولی راه حل در تفکرات فمینسیتی نیست.

استحکام خانواده با محوریت اخلاق در روابط زوجین

حجت‌الاسلام حسن سراج‌زاده، عضو هیأت علمی پژوهشکده الهیات و خانواده پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و نوسینده کتاب «فمینیسم و خانواده» نیز در این مراسم گفت: در این کتاب به نقد و بررسی مسائل خانواده از منظر هفت گرایش فمینیستی به ویژه فمینیسم اسلامی پرداخته شده است.

وی با بیان اینکه فمینیسم معتقد است که زنان نسبت به مردان در موقعیت فرودستی واقع شده‌اند، اظهار کرد: فمینیست‌ها این فرودستی و موقعیت نابرابرِ زنان را در حوزه‌های مختلفِ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و از جمله خانواده می‌دانند که دیدگاه‌های آنان در زمینه دفاع از وضعیت زنان در خانواده، موجب تزلزل و فروپاشی نظام خانواده و ترویج تجرد‌ زیستی شده است.

نوسینده کتاب «فمینیسم و خانواده» بیان کرد: برخی از شاخه‌های فمینیسم مانند فمینیسم رادیکال، حتی معتقدند که زنان بر مردان برتری دارند و توصیه‌های اخلاقی و عاطفی به زنان را بر نمی‌تابند و همین امر سبب ایجاد مشکلات زیادی برای زنان در خانواده شده است.

سراج‌زاده درباره مفاد کتاب، افزود: این کتاب در دو فصل تدوین شده است که در فصل اول شش گرایش مهم فمینیستیِ غیر اسلامی شامل فمینیسم لیبرال، فمینیسم رادیکال، فمینیسم مارکسیستی، فمینیسم سوسیالیستی، فمینیسم خانواده‌گرا و زن‌گرا و فمینیسم پست مدرن بررسی شده است و در فصل دوم بر «فمینیسم اسلامی» متمرکز شده‌ایم.

وی در باره علتِ گرایش‌های مختلف فمینیستی، بیان کرد: هر گرایش فمینیستی، پاسخ‌های متفاوتی به سه پرسش درباره زنان، داده‌اند که همین پاسخ‌های متفاوت‌، موجب شده  که گرایش‌های متفاوتی از فمینیسم به وجود آیند. این سه پرسش عبارت است از وضعیت موجود زنان ریشه در چه اموری دارد و چرا زنان در موقعیت فرودستی نسبت به مردان قرار دارند؟ پرسش دوم این است که وضعیت مطلوب و آرمان پیش رو برای زنان چیست؟ و پرسش سوم هم این است که چگونه و با چه راهکاری می‌توانیم زنان را از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب برسانیم.

نوسینده کتاب «فمینیسم و خانواده» افزود: در بررسی هر یک از گرایش‌های فمینیستی ابتدا پاسخ هر یک از این گرایش‌ها به سه پرسش بالا بررسی و نقد شده است و آنگاه دیدگاه هر یک از گرایش‌ها، نسبت به مسائل خانواده از جمله ساختار خانواده و نظام توزیع قدرت در خانواده، نقش زنان در خانواده در قالب‌های مادری و همسری، خانه‌داری و اشتغال و نظام مردسالاری مورد کنکاش قرار گرفته‌اند.

سراج‌زاده درباره فمینیسم اسلامی اظهار کرد: این گرایش از فمینیسم به دنبال استفاده از آموزه‌های اسلامی برای دفاع از حقوق زنان نیست، بلکه می‌خواهد همان تفکرات غربی را در قالب یک سری اندیشه‌های اسلامی منتشر و تبیین کند و در واقع به نوعی مباحث فمینیسم غربی را متناسب با فرهنگ کشورهای اسلامی و از جمله ایران، بومی‌سازی کرده و خواسته‌اند تا در پوشش دستورات اسلامی، تفکرات فمینیستی را القاء کنند.

وی درباره دیدگاه فمینیسم اسلامی در زمینه علل فرودستی زنان در خانواده، اظهار کرد: این گرایش، چهار دلیل عمده برای فرودستی زنان در خانواده مطرح می‌کند که عبارت است از ازدواج زودهنگام زنان، خانه‌داری زنان، توزیع نامناسب قدرت و خشونت زناشویی.

وی افزود: فمینیست‌های اسلامی به اشتباه، معتقدند که برخی دستورات اسلام از جمله جواز تنبیه بدنی زنان در موارد خاص و حکم سنگسار که زمینه اعمال خشونت علیه زنان را فراهم کرده‌اند، یکی از عوامل در فرودستی زنان نسبت به مردان است.

نوسینده کتاب «فمینیسم و خانواده» ادامه داد: فمینیسم اسلامی معتقد است که اگر زنان زود ازدواج نکنند، بلکه پس از اینکه دوران تحصیلات عالیه را سپری کردند، ازدواج کنند و بعد از ازدواج هم بتوانند در بیرون از منزل کار کنند و درآمد قابل توجهی داشته باشند، از موقعیت فرودست نسبت به مردان دور می‌شوند که در این کتاب، هر  چهار دلیل فمینیسم اسلامی برای فرودستی زنان در خانواده، نقد و بررسی شده است.

سراج‌زاده با بیان اینکه فمینیسم را می‌توان از منظرها گوناگون شامل فمینسیم و سیاست، علم، معرفت شناسی، جنسیت، الهیات و اخلاق، مورد بررسی قرار داد، افزود: محور مباحث در این کتاب، مسائل خانواده و روابط همسران از منظر فمینیسم بوده است.

وی درباره اعتقاد فمینیسم به لزوم آشنا کردن زنان با حقوق آن‌ها برای کاهش سطح فرودستی آنان، گفت: ما در این کتاب ضمن تأیید این حقیقت، گفته‌ایم که قبل از آشنایی زنان با حقوقشان، لازم است تا آن‌ها را با تکالیفشان آشنا کنیم، زیرا آشنایی با تکالیف اخلاقی و حقوقی در اولویت هستند و اگر اینگونه باشد، بسیاری از معضلات زنان در خانواده رخت خواهند بست.

استحکام خانواده با محوریت اخلاق

نوسینده کتاب «فمینیسم و خانواده» با اشاره به تمرکز بخشی از کتاب بر «اخلاق در روابط زوجین»، اظهار کرد: علاقه‌مندان به اخلاق در خانواده می‌توانند به بخش پایانی کتاب مراجعه کنند تا فضائل ده گانه و رذائل اخلاقی هفتگانه یک شوهر نسبت به زن و همین‌طور فضائل هفتگانه و رذائل نه گانه یک زن نسبت به شوهر را بشناسند.

سراج‌زاده اهمیت اخلاق در خانواده را بسیار بالا ارزیابی و تصریح کرد: اگر روابط زوجین با محوریت اخلاق را تقویت کنیم، دیگر نوبت به بسیاری از مسائل و مشکلات دیگر نمی‌رسد.

بر اساس این گزارش، کتاب «فمینیسم و خانواده؛ نقد و بررسی مسائل خانواده از منظر فمینیسم با تأکید بر آراء فمینیسم اسلامی» در 416 صفحه نوشته حجت‌الاسلام حسن سراج‌زاده  توسط انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان منتشر شده است.