کد خبر: ۳۹۸۸۴۵۳

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۳:۲۱

نماد عبور از موانع با باور توان ایرانی / ۴

جهاددانشگاهی گره‌گشای مشکلات و بازوی کمکی نظام است

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی واحد صنعتی اصفهان گفت: جهاددانشگاهی همواره در مقاطع مختلف توانمندی خود را نشان داده و با دو شاخصه تعهد و تخصص پیش رفته است و اگر به آن میدان داده شود، در بسیاری از زمینه‌ها می‌تواند گره‌گشای مشکلات و بازوی کمکی نظام باشد.

احمد پایداری، معاون فرهنگی جهاددانشگاهی واحد صنعتی اصفهان در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، اظهار کرد: جهاددانشگاهی در سال ۱۳۵۹ به فرمان امام(ره) شکل گرفت، با اهدافی که برای این نهاد ترسیم شده بود، از جمله برنامه‌های فرهنگی و علمی پژوهشی. زمانی که بحث انقلاب فرهنگی پیش آمد و کشور به پایش مباحث علمی و دانشگاه‌ها نیاز پیدا کرد، مسئولیت این کار به جهاددانشگاهی سپرده شد که یکی دو سال طول کشید و هم‌زمان جنگ تحمیلی پیش آمد. جهاددانشگاهی معمولاً در عرصه‌هایی که کشور به آن نیاز داشته، وارد شده و همان‌طور که از نامش پیداست، فعالیت‌های آن باید حول محور دانشگاه و علم و فناوری باشد.

وی افزود: در جنگ تحمیلی، جهاددانشگاهی کمک‌های شایانی در عرصه پشتیبانی و فناوری ارائه داد. در این دوران، با توجه به تحریم‌ها و به لحاظ تجهیزات نظامی، نیاز به دانش و تولید یک سری تکنولوژی‌ها داشتیم و این نیاز باید در داخل تامین می‌شد. بنابراین، جهاددانشگاهی با توجه به نیروهایی که در اختیار داشت، از قابلیت دانشگاه‌ها در کل کشور استفاده کرد. در این راستا، دو واحد جهاددانشگاهی صنعتی و اصفهان یک سری فعالیت‌های مشترک انجام دادند و می‌توان گفت اولین پهپاد که در آن زمان نیاز بود، در اصفهان بنیاد گذاشته شد. در واقع، جهاددانشگاهی به تولید ابزارها و تجهیزات مختلفی که رزمندگان نیاز داشتند، کمک می‌کرد.

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی واحد صنعتی اصفهان ادامه داد: جهاددانشگاهی متشکل از بخش‌های علمی پژوهشی، فرهنگی و آموزشی است و فعالیت‌های خود را در این سه زمینه انجام می‌دهد. وقتی مقام معظم رهبری می‌فرمایند: جهاددانشگاهی از رویش‌های انقلاب است، یعنی این نهاد از بطن انقلاب شکل گرفته، با شاکله‌ای از نیروهای متعهد و متخصص. در واقع، تعهد و تخصص دو شاخصه مهم هستند و جهاددانشگاهی تاکنون این خصوصیات را حفظ کرده و با آنها پیش رفته است.

پایداری تصریح کرد: همواره از انرژی هسته‌ای و سلول‌های بنیادی به‌عنوان دستاوردهای نظام نام برده می‌شود که سلول‌های بنیادی محصول پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی است که زنده‌یاد کاظمی آشتیانی آن را بنیان نهاد و این خدمت بسیار بزرگ را برای جامعه پزشکی ایران انجام داد که بعد از آن مرحوم نیز همچنان ادامه دارد و در سطح ملی مطرح است. جهاددانشگاهی در مباحث علمی مختلف، مثل دکل‌ها و مته‌های حفاری، نانو تکنولوژی‌ها و زیست‌فناوری‌ها، توانسته کمکی را که نظام نیاز داشته، از طریق جامعه متخصصان دانشگاهی تامین کند.

وی اضافه کرد: در مباحث فرهنگی نیز جهاددانشگاهی کارهای شاخصی انجام داده که نمونه آن، راه‌اندازی سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور است که خدمات ارزنده‌ای در زمینه مباحث قرآنی به دانشگاهیان ارائه داده، مثل برگزاری مسابقات بین‌المللی دانشجویان مسلمان جهان یا راه‌اندازی خبرگزاری ایکنا که تنها خبرگزاری قرآنی کشور است و اخبار را به چندین زبان زنده دنیا مخابره می‌کند. همچنین می‌توان به راه‌اندازی خبرگزاری ایسنا اشاره کرد که دومین خبرگزاری رسمی کشور است و به لحاظ جایگاه و اعتبار، جزو خبرگزاری‌های برجسته کشور محسوب می‌شود. نظرسنجی‌های مرکز افکارسنجی ایسپا نیز از اعتبار خاصی برخوردار است. همچنین باید به سازمان دانشجویان اشاره کرد که یکی از فعالیت‌های شاخصی که در دانشگاه‌ها انجام می‌دهد، مناظرات دانشجویی است، ضمن اینکه کانون‌های مختلفی ذیل سازمان دانشجویان فعالیت می‌کنند. در مجموع، جهاددانشگاهی توانسته تا حدی جایگاه فرهنگی خود را در دانشگاه حفظ کند.

بیشتر بخوانید:

جهاددانشگاهی؛ نهادی موفق و پویا در علم و فرهنگ و فناوری

پویایی جهاددانشگاهی به انجام فعالیت‌های گزین و وزین است

جهاددانشگاهی؛ پیونددهنده دانشگاه با جامعه و صنعت

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی واحد صنعتی اصفهان بیان کرد: از مقطعی به بعد این احساس نیاز به‌وجود آمد که کشور به یک سری خدمات آموزشی هم نیاز دارد، از جمله مهارت‌هایی که دانشجویان بعد از فارغ‌التحصیلی باید به‌دست می‌آوردند، بنابراین در جهاددانشگاهی بحث تکمیل تحصیلات مطرح شد که دنباله تحصیلات تکمیلی در دانشگاه‌ها بود. یعنی دانشجویی که از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شد و بدون هیچ تجربه و مهارتی می‌خواست وارد بازار کار شود، جهاددانشگاهی این نقیصه را رفع کرد و با ایجاد مراکز آموزشی مهارت‌محور به کمک دانشگاه‌ها آمد. در نتیجه، دانشجویان با طی کردن دوره‌های فنی و مهارتی می‌توانستند وارد بازار کار شوند. سپس بحث آموزش عالی در جهاددانشگاهی مطرح شد که آن هم بر اساس نیاز کشور بود و به دنبال آن، مؤسسات آموزش عالی با رشته‌های خاص و در کنار آن، مراکز علمی کاربردی تأسیس و راه‌اندازی شد.

وی در پاسخ به این سؤال که جهاددانشگاهی چقدر در دستیابی به اهداف خود موفق بوده است، گفت: این موضوع به امکانات و زیرساخت‌ها یا بستر و فضای فعالیتی که در اختیار این نهاد قرار گرفته است برمی‌گردد. از نظر من، قطعاً جهاددانشگاهی هنوز به جایگاه اصلی خودش دست نیافته و جای کار بسیاری دارد. متأسفانه در کشور ما، نهادهای عمومی غیردولتی مثل جهاددانشگاهی همیشه اولویت دوم دولتمردان بوده‌اند، در صورتی که چنین نهادهایی که بیشتر هزینه‌هایشان به عهده خودشان است و نیروهای آنها یک عده جوان متعهد و متخصص هستند که گره‌ای از مشکلات جامعه را باز می‌کنند، باید بهای بیشتری به آنها داده شود. اگر جهاددانشگاهی میدان پیدا کند، می‌تواند با استفاده از قابلیت‌های داخلی، بسیاری از نیازهای علمی و پژوهشی کشور را برطرف کند.

پایداری ادامه داد: در زمینه فرهنگی نیز متأسفانه دانشگاه‌ها چنانکه باید و شاید هنوز نقش جهاددانشگاهی را در دانشگاه‌ها ارزش‌گذاری نکرده‌اند و برای آن ارزش قائل نیستند. جهاددانشگاهی در مباحث فرهنگی می‌تواند کمک شایانی به دانشگاه‌ها داشته باشد و در این مباحث دارای توانمندی‌های بالایی است و نیروهای صاحبنظر، متخصص، متعهد و دلسوزی دارد و بر همگان روشن است که این نهاد می‌تواند گره‌گشای بسیاری از مسائل فرهنگی حتی در دانشگاه‌ها باشد، ولی جایگاهی که باید داشته باشد، فعلاً ندارد و متأسفانه نگاهی که دانشگاه‌ها باید به جهاددانشگاهی داشته باشند، ندارند و شاید بعضاً به‌عنوان مزاحم به این نهاد نگاه کنند، ولی اگر نگاهشان به جهاددانشگاهی به‌عنوان یک بازوی فرهنگی باشد، این نهاد نشان داده است که می‌تواند در عرصه فرهنگی کمک‌های شایانی به دانشگاه‌ها ارائه دهد. بنابراین، فکر می‌کنم در عرصه‌های علمی و فرهنگی، جهاددانشگاهی هنوز به جایگاه اصلی خود نرسیده است.

وی اضافه کرد: در مباحث آموزشی و مهارتی نیز یکی دو سازمان دیگر در کشور وجود دارند که در این زمینه به جهاددانشگاهی به‌عنوان رقیب نگاه می‌کنند و بعضاً کارشکنی‌هایی نیز اتفاق می‌افتد، ولی افق و نگاه جهاددانشگاهی، تلاش برای توانمند کردن دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به‌منظور تأمین نیازهای کشور است. بنابراین، شاید بتوان این عرصه را بیشتر باز کرد و جهاددانشگاهی را به‌عنوان بازوی کمکی در نظر گرفت.

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی واحد صنعتی اصفهان تصریح کرد: بعضی بروکراسی‌ها و ساختارهای اداری که برای جهاددانشگاهی ایجاد و مانع پیشرفت و آزادی عمل آن شده، همچنین قوانین دست‌وپاگیر در زمینه‌های مختلف، غلبه تفکر کارمندپروری به‌جای تفکر جهادی و بها ندادن به جهاددانشگاهی در دانشگاه‌ها، از جمله نقصان‌هایی است که برای فعالیت‌های این نهاد وجود دارد. از طرف دیگر، جهاددانشگاهی در بازاریابی محصولات تولیدی خود با مشکل مواجه است و نگاه به خارج و واردات و عدم حمایت از تولیدات داخلی باعث شده که در بسیاری از موارد، محصولات دانش‌بنیانی که جهاددانشگاهی با فناوری خودش به آنها دست یافته، مورد توجه قرار نگیرد و با ترفندهای مختلف، محصولی از خارج آورده شود. این‌ها موانعی است که باعث شده جهاددانشگاهی نتواند به ظرفیت‌های خودش دست پیدا کند.

وی اظهار کرد: رهبر معظم انقلاب چندین بار در بیانات خود بر استفاده از توانمندی‌های جهاددانشگاهی تأکید کردند، بنابراین باید برای این نهاد از طرف نظام مأموریت‌های خاصی تعریف شود. جهاددانشگاهی با این همه توانمندی که در زمینه‌های علمی پژوهشی، فرهنگی و آموزشی دارد، در سطح کلان مغفول واقع شده است و اگر مأموریت‌های خاصی برای این سه جنبه از فعالیت جهاددانشگاهی تعریف شود، قطعاً این نهاد می‌تواند کمک شایانی برای کشور انجام دهد و توانمندی‌های خود را در مقاطع مختلف نشان داده است. در واقع، جهاددانشگاهی می‌تواند گره‌گشای مشکلات و کمک نظام و کشور باشد.

پایداری افزود: جهاددانشگاهی نهادی عمومی و غیردولتی است و وابسته به ارگان و سازمانی نیست، لذا در نهادهای تصمیم‌گیر کشور دخل و تصرف آنچنانی ندارد و فقط یک نماینده در شورای عالی انقلاب فرهنگی دارد که همان رئیس جهاددانشگاهی است و شاید فقط در این نهاد بتواند تأثیرگذار باشد و مأموریت‌ها باید در سطح کلان کشور برای جهاددانشگاهی تعریف شود.

وی تصریح کرد: جهاددانشگاهی چهل سال است نشان داده که از پا نمی‌نشیند و با تمام نامهربانی‌ها و کم‌لطفی‌هایی که در حقش شده، به‌عنوان یکی از نهادهای انقلابی شکوفا در سطح کشور مطرح است و اگر زمینه‌ها فراهم شود، قطعاً فعالیت‌های آن دو برابر و حتی چند برابر خواهد شد و فعالیت‌هایی را که برای آن تعریف شده، به‌صورت خودجوش انجام می‌دهد، ولی توان و ظرفیتی بیشتر از این‌ها دارد و با وجود تمام نقصان‌ها و موانع، وظیفه خودش را دارد انجام می‌دهد، اگرچه انتظار بیشتری از آن وجود دارد.