کد خبر: ۴۱۵۱۷۹۵

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۲ - ۱۰:۱۶

در گفت‌وگو با ایکنا مطرح شد

«تب برف»؛ روایت پایبندی به ارزش‌های اصیل انسانی

نویسنده مجموعه داستان «تب برف» گفت: عشق، ایثار و تقید انسان‌ها به ارزش‌های اصیل انسانی، موضوع اصلی این کتاب است.

محمدحسن مردانی، نویسنده کتاب «تب برف» در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان درباره این کتاب اظهار کرد: مجموعه داستانی «تب برف» شامل داستان‌های کوتاه سه تا پنج هزار کلمه‌ای است. در سال‌های 98 و 99 این داستان‌ها را با موضوعات گوناگون نوشته‌ و برای جشنواره‌های مختلف ارسال کردم. فضای جشنواره‌ها زمینه رقابت میان نویسنده‌ها را فراهم می‌کند و داوران ماهری نیز به ارزیابی داستان‌ها می‌پردازند. بنابراین، برای نویسنده اشتیاق رقابتی ایجاد و نقاط ضعف و قوت کارش نیز مشخص می‌شود. تعدادی از مجموعه داستان‌هایی که برای جشنواره‌ها ارسال کردم، رتبه‌های اول تا سوم کشوری یا بین‌المللی را کسب کردند. همه داستان‌های ممتاز را جمع‌آوری و ویرایش کردیم که در قالب مجموعه داستانی «تب برف» منتشر شد.

وی افزود: بعضی از این داستان‌ها در یک یا چند جشنواره رتبه‌های اول تا سوم را کسب کرده‌اند. برای مثال، داستان «زنجیر را باور نکن» طی دو سال متفاوت موفق به کسب رتبه اول جشنواره ملی داستان کوتاه امید و رتبه‌ اول جشنواره ملی کرونا داستان شد. همچنین داستان کوتاه «حبیب» رتبه اول سومین سوگواره ملی اربعین دانشگاهیان و رتبه دوم سومین سوگواره بین‌المللی عبرات را کسب کرده است.

نویسنده «تب برف» درباره موضوع مجموعه داستان‌های این کتاب گفت: عشق، ایثار و تقید انسان‌ها به ارزش‌های اصیل انسانی، موضوع اصلی کتاب است، ولی دامنه موضوعی داستان‌ها متنوع بوده و مخاطب را خسته نمی‌کند. برای مثال، داستان کوتاه «تب برف» به مسائل خانوادگی در قالب عشق میان زوجین، خرق عادت و معجزات بدیعی که در زندگی انسان‌ها وجود دارد، پرداخته است. موضوع داستان «زنجیر را باور نکن» درباره پیامدهای بیماری کرونا و داستان «یک میخ کوچک روی دیوار کلاس» درباره اردوهای جهادی و رویدادی ایثارگونه در این سفرهاست. «ما پیرمردهای زپرتی» عنوان داستانی با موضوع سفر به دوره پایانی عمر انسان‌ها و کهن‌سالی، ارزش‌ها و روحیات سالمندان در این دوره از زندگی و داستان «پشت نیزارها» درباره دفاع مقدس و حوادث آن است؛ همچنین به دو نگاه متفاوت در دو جبهه سربازان ایرانی و عراقی در نواحی اروندرود می‌پردازد.

وی ادامه داد: داستان «کی هستی؟» دور شدن از دیدگاه انسانی و غرق شدن در دیدگاه‌های غلیظ جنسیتی به زن و مرد بودن را بیان می‌کند، همچنین گوشه چشمی نیز به اختلال روانشناختی ترنس یا تمایل به جنسیتی دیگر بودن دارد. داستان «ریاضیات آبکی» در ارتباط با بحران آب، مشکلات معیشتی جامعه و نشستن افراد به خاکستر غم و بی‌بضاعتی را بیان می‌کند. داستان «درصدهای منطقی یا درصد منطق‌ها»، روایت انسان‌های فرصت‌طلبی است که در بستر ناز و نعمت پرورش یافته‌اند و همیشه به دنبال منافع شخصی خود هستند. «کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کند» عنوان داستانی با ماهیت روانشناختی درباره اختلال وسواس فکری و عملی است. داستان «آخرین شمع» به ماجرای انسان‌هایی می‌پردازد که سفرهایی برای یافتن باورهای اصیل به نقاط گوناگون جهان انجام می‌دهند؛ روایتی پرکشش درباره پژوهشگری که به ایران سفر کرده و در اینجا با باورهایی متفاوت با باورهای خود مواجه می‌شود.

مردانی اظهار کرد: به‌طور کلی داستان‌های عاشقانه، دینی و مذهبی، اجتماعی و روانشناختی در این کتاب آمده و نثر داستان‌ها سلیس، روان، سرشار از بداهه‌گویی‌، اصطلاحات، کنایه‌ها و تعابیر گویش محاوره‌ای است. همچنین به توصیفات بدیع مثل توصیف برف در کوه‌های البرز یا اروندرود پرداخته و توصیفات مکانی یا توصیف احساسات انسان‌ها در این کتاب، درخور توجه است. با وجود اینکه به‌عنوان نویسنده، اهل اصفهان هستم، ولی داستان‌ها گستره جغرافیایی بسیار وسیعی دارند؛ به‌طوری که از کوه‌های البرز گرفته تا کوچه‌ پس‌ کوچه‌های اصفهان قدیم و زمین‌های گرم و تفتیده جنوب کشور را شامل می‌شود تا برای اهالی همه مناطق خواندنی باشد.

وی درباره خط ارتباطی داستان‌ها توضیح داد: بعضی از کتاب‌های داستان‌ کوتاه به‌صورت کشکولی نوشته می‌شوند، یعنی هر داستان از دیگری استقلال موضوعی دارد. نوع دیگر کتاب‌های داستا‌ن کوتاه، قسمت‌های به هم مرتبط هستند. کتاب «تب برف» کشکولی از داستا‌ن‌های گوناگون و شخصیت‌های متنوع است که ارتباطی با یکدیگر ندارند و تنها اشتراک میان آنها، نگاه نویسنده به‌صورت ایدئولوژیک و اهتمام و تقید به ارزش‌های انسانی است. سبک ادبی این داستان‌ها، رئالیستی است که شاید شبیه آن را در زندگی‌های اطراف خود دیده و با آنها مواجه شده باشیم، اگرچه در مواردی مایه‌های خیال و اغراق نیز دارد. هنر روایت کامل واقعیت نیست، بلکه روایت تغییر یافته‌ای از واقعیت است.

نویسنده «تب برف» در خصوص عنوان کتاب تصریح کرد: انتخاب عنوان یکی از داستان‌ها که شاید نویسنده به هر دلیلی تعلق خاطر بیشتری به آن دارد، به‌عنوان نام کل مجموعه، در میان نویسندگان متداول و درواقع، پیام نویسنده به مخاطب است که حتماً این داستان از مجموعه داستان پیش‌رو را مطالعه کند. داستان «تب برف» در یکی از جشنواره‌ها، از میان حدود ۱۷۵۰ داستان، به‌عنوان یکی از ۱۵ اثر برتر کشور انتخاب شد که بیانگر ممتاز بودن آن است. همچنین، پیش از انتشار کتاب، داستان‌ها را در اختیار مخاطبانی به‌عنوان گروه شاهد قرار دادیم. از نظر مخاطبان، فضاسازی عینی بعضی از داستان‌ها باعث احساس نزدیکی بیشتر مخاطب به توصیفات و حوادث داستان می‌شود؛ داستان «تب برف» نیز از جمله این داستان‌هاست که حاصل درهم تنیدن پنج داستان مختلف است. از طرف دیگر، عنوان «تب برف»، تناقض میان گرما و سرما و نمایی از داستان‌ زندگی همه انسان‌ها را بیان می‌کند. همه افراد در زندگی تناقضات و موقعیت‌هایی دارند که باید در آن دست به انتخاب بزنند. در این داستان، برف به‌عنوان نماد سرما می‌تواند تب یا گرمایی همراه خود داشته باشد.

وی درباره سیر کاری خود گفت: از سال 84 تا 88، نویسندگی را با خبرنگاری در رسانه‌های استانی و کشوری شروع کردم. از سال 88 نیز پایه و اساس مجموعه‌ای فرهنگی با عنوان «کمیته شهروندی» را در اصفهان بنا نهادیم و به ایده‌پردازی درباره تولید محصولات فرهنگی مانند فیلم کوتاه، دوربین مخفی، تولید کتاب، ساخت انیمیشن، مستند تلویزیونی و تبلیغات شهری و محیطی پرداختیم.

مردانی افزود: در کمیته شهروندی تا سال 1393 مشغول به کار بودم و در سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان نیز از سال 93 به بعد فعالیت می‌کردم. بسیاری از قالب‌هایی که در این فضا کار می‌شد، ماهیت روایی و داستانی داشت. برای مثال، اساس فیلم کوتاه، مستند یا کتاب داستان بود. در ادامه این مسیر به حوزه ادبیات داستانی وارد شدم. البته پیش از این، تجربه نگارش متون ادبی را داشتم. برای مثال، متن حدود 200 فیلم کوتاه یا متن سریال‌های تلویزیونی از جمله مجموعه «قصه‌های سیاه و سفید» یا «بازگشت چارلی چاپلین» را نوشته بودم.

وی ادامه داد: در سال‌های اخیر نیز مجموعه داستان‌هایی با همراهی نویسندگان دیگر و سه کتاب مستقل نگاشته‌ام. یکی از این کتاب‌ها مناسب سنین نوجوانی است؛ مجموعه داستان‌های مینی‌مال یا داستان کوتاهِ کوتاه با عنوان «از شما چه پنهان» را نیز به قلم تحریر درآورده‌ام.

این نویسنده تأکید کرد: میان همه فعالان حوزه داستان، شعار یا دیدگاهی با عنوان «زندگی در جهان داستان» وجود دارد؛ یعنی داستان می‌تواند خاصیت شفابخشی برای زمان غم و سردرگمی افراد داشته باشد، زیرا پناه بردن به داستان انسان‌ها را آرام می‌کند. اصالت داستان از کلام وحی ناشی می‌شود و با نازل شدن قرآن، اولین قالبی که خداوند برای بیان مطالب خود انتخاب کرد، داستان بود. ذات داستان انسان‌ساز است، در نتیجه مطالعه داستان و رمان اتلاف وقت نیست.

وی بیان کرد: امیدوارم همه افراد جامعه نسبت به کتاب و داستان نگاه ویژه‌تری داشته باشند و سیاست‌گذاری‌ها در راستای افزایش تمایل به کتاب صورت گیرد. از همه اهالی هنر و ادبیات دعوت می‌کنم این کتاب را مطالعه و نقدهای خود را مطرح کنند. علاوه بر کتاب داستان کوتاه «از شما چه پنهان»، سری دوم این کتاب نیز در دست تحریر و در مرحله جمع‌‌بندی است که در آینده‌ای نزدیک به چاپ رسیده و وارد بازار نشر خواهد شد.

یادآور می‌شود، «تب برف» عنوان کتابی شامل ۱۶ داستان کوتاه به قلم محمدحسن مردانی است که انتشارات حدیث راه عشق در 234 صفحه و هزار نسخه، ابتدای تابستان جاری روانه بازار نشر کرده است.

زهراسادات مرتضوی