کد خبر: ۴۲۴۴۲۴۲

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۴۰۳ - ۱۷:۴۱

گزارش

محافل انس با قرآن؛ پلی میان کتاب آسمانی و زندگی روزمره

سفر اعضای کاروان قرآنی جبهه مقاومت به کاشان در حالی به پایان رسید که این پرسش را می‌توان مطرح کرد که چند درصد از رسالت و اهداف چنین محافل تحقق می‌یابد و تا چه میزان از ظرفیت آن‌ها بهره‌برداری می‌شود؟

برای حضور در محافل انس با قرآن کریم «کاروان قرآنی جبهه مقاومت» که روز گذشته، سوم آبان‌ماه از سوی شورای عالی قرآن و دارالقرآن‌الکریم سازمان تبلیغات اسلامی در آستان هلال بن علی(ع) و حضرت سلطانعلی بن‌ باقر(ع) برگزار شد، راهی می‌شوم.

قرار است محفل انسی در قالب اعزام این کاروان که متشکل از ۹٠ نفر پیشکسوت، استاد، قاری، حافظ، فعال و مدیر قرآنی است، بعد از نماز ظهر و عصر در آستان هلال بن‌ علی(ع) آران‌وبیدگل و بعد از نماز مغرب و عشا در حرم علی‌ بن باقر(ع) مشهد اردهال اجرا شود.

صحن و سرای فیروزه‌ای آستان هلال‌ بن‌ علی(ع) در پهنه آبی آسمان چشم‌انداز بدیعی خلق کرده است. پس از زیارت به رواق وارد می‌شوم. رحل‌های قرآن با ترتیب و فاصله‌های منظم در چند صف پشت هم چیده شده‌اند.

به اهداف و چشم‌انداز برگزاری چنین محافلی می‌اندیشم. می‌دانم که شورای عالی قرآن، نهادی است که سیستم اجرایی و نظارتی آن از سال ۱۳۷۴ در شکل و ساختار فعلی، اقدام به تصویب سیاست‌های کلی برای نظم‌دهی به پخش برنامه‌های قرآنی و تولید آثار مقبول می‌کند؛ همچنین طراحی و برنامه‌ریزی برای توسعه تولید و اجرای برنامه‌های ترویجی با استفاده از ظرفیت‌ها و جذابیت‌های تلاوت و حفظ قرآن کریم و دیگر نغمه‌های الهی مانند محافل قرآنی، کرسی‌های تلاوت و... یکی از مأموریت‌های آن محسوب می‌شود.

ابراز ارادت به ساحت شهدا و رزمندگان مقاومت

هنوز کمی تا آغاز برنامه وقت باقی است. به گفت‌وگو با محمدتقی میرزاجانی، معاون آموزش، پژوهش و ارتباطات شورای عالی قرآن می‌پردازم و درباره نحوه انتخاب اعضای کاروان می‌پرسم. او پاسخ می‌دهد: ما به جمعی از استادان، قاریان ممتاز، مدیران و فعالان قرآنی در تهران اطلاع‌رسانی می‌کنیم و بعد از اعلام حضور آن‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و هماهنگی‌های لازم انجام می‌شود.

درباره اینکه آیا خانواده‌های شهدای جبهه مقاومت هم در این برنامه حضور یا نقش دارند، جویا می‌شوم. میرزاجانی توضیح می‌دهد: ما قرآنی‌ها خواستیم با حرکتی نمادین، مراتب ارادت خود را به ساحت شهدا و رزمندگان جبهه مقاومت نشان دهیم و ثواب تلاوت‌مان را به روح این شهیدان تقدیم کنیم.

در ادامه از اینکه چگونه شهرهای میزبان کاروان قرآنی جبهه مقاومت می‌توانند از ظرفیت حضور این جمع قرآنی به نحوی مطلوب بهره ببرند، سؤال می‌کنم. او بیان می‌کند: شهرها و به‌خصوص روستاهایی که امکان دارند، می‌توانند آمادگی خود را با شورای عالی قرآن در میان بگذارند و پس از بررسی و وجود شرایط، سفری به آن منطقه صورت می‌گیرد.

مراسم آغاز می‌شود. حسن احمدی‌زاده آرانی، قاری ممتاز ملی به تلاوت آیاتی از قرآن کریم و قاری بین‌المللی، احمدرضا محمدیان به مناجات‌خوانی می‌پردازد. همچنین حجت‌الاسلام فرهنگ، امام‌جمعه آران‌وبیدگل نیز سخنرانی می‌کند. محفل با پخش زنده از شبکه قرآن همراه است.

به سراغ بانویی می‌روم که خود را از حافظان قرآن معرفی می‌کند. نظرش را راجع به برگزاری چنین محافلی می‌پرسم. او پاسخ می‌دهد: محافل انس با قرآن فرصتی بی‌نظیر برای ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه به‌شمار می‌روند. با برگزاری این محافل، مردم با مفاهیم، آموزه‌ها و تعالیم قرآن آشنا می‌شوند؛ همچنین در محافل انس با قرآن، علاوه بر تلاوت آیات قرآن به بررسی تفسیر و فهم عمیق‌تر از آیات می‌رسیم که به افزایش علم و آگاهی ما کمک می‌کند؛ اما این امر زمانی مؤثر واقع می‌شود که با حضور علی‌الخصوص نسل جوان همراه شود. متأسفانه غالباً حضور گرم این قشر از جامعه را در این محافل شاهد نیستیم.

اجرای محافلی با شاخص تدبر در قرآن

در بخش دیگری از این برنامه، حجت‌الاسلام علی تقی‌زاده، رئیس سازمان دارالقرآن‌الکریم کشور سخنرانی می‌کند و می‌گوید: با تأسی به رهبر معظم انقلاب و جلساتی که پیش از انقلاب در مسجد کرامت برگزار می‌کردند، اکنون به اجرای محافلی همت می‌گماریم که تدبر در قرآن از شاخص‌های آن باشد و سپس به بیان نکات تفسیری آیات ۱۳۹ تا ۱۴۵ سوره آل‌عمران بپردازد.

او ادامه می‌دهد: ۸٠ آیه از آیات سوره آل‌عمران به شکست مسلمانان در جنگ احد اختصاص دارد. خداوند در آیه ۱۳۹ این سوره به مؤمنان می‌فرماید: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا...» وقتی دشمن ضربه‌ای کاری می‌زند، اگر مؤمنان باور حقیقی نداشته باشند، دچار توهم می‌شوند که نمی‌توانند کاری کنند و این سبب سستی آن‌ها می‌شود. در سال گذشته، ضربه‌ای کاری به اسرائیل زدیم که مقام معظم رهبری از آن به «شکست ترمیم‌ناپذیر» تعبیر کرد. این نکته را فراموش نکنیم.

بعد از تلاوت همین آیات از سوی احمد ابوالقاسمی و سخنرانی مقداد نمکی، مدیر آستان، این محفل قرآنی به پایان می‌رسد و کاروان کم‌کم راهی مشهد اردهال می‌شود. هوای کاشان بارانی است و نخستین باران پاییزی به شهر طراوت می‌بخشد.

در رواق جنب حرم حضرت سلطانعلی(ع) نماز مغرب و عشا برگزار می‌شود. پس از آن، همه اعضای کاروان و سایر مردم در دو سمت مسیری که سرتاسرش رحل چیده شده و آب‌نمایی در میانه آن قرار گرفته است، می‌نشینند.

با یکی از خادمان حرم به صحبت می‌پردازم. او محافل انس با قرآن را پلی میان کتاب مقدس و زندگی روزمره می‌داند و می‌گوید: محافل قرآنی با یاد جبهه مقاومت، بستری برای تقویت هویت دینی و ملی افراد جامعه با تکیه بر آموزه‌های قرآنی و ارزش‌های مقاومت است و به خلق جامعه‌ای متعهد و پایدار کمک می‌کند.

او با بیان راهکارهایی ادامه می‌دهد: به نظرم اگر بودجه‌ای برای تشکیل گروه‌های مشاوره دینی، تولید پادکست‌های آموزشی، برگزاری وبینارها و کارگاه‌های آموزشی، راه‌اندازی سایت‌های اینترنتی و وبلاگ‌ها و ایجاد شبکه‌های کتابخوانی با موضوع قرآنی به منظور افزایش آگاهی دینی و آگاهی‌بخشی در زمینه ابعاد متنوع جبهه مقاومت تخصیص داده شود نیز بسیار مؤثر است.

چراغدان‌های گل لاله با نور سبز و چینش رحل‌ها روی هم با ترتیبی خاص، دکور زیبایی ایجاد کرده است. تصویری از شهید سیدهاشم صفی‌الدین روی یک بنر و در کنار جایگاه به چشم می‌خورد. احمد ابوالقاسمی اجرای این برنامه را که همزمان از رادیو قرآن و شبکه‌های صدا و سیما پخش می‌شود، بر عهده دارد.

او می‌گوید: اتفاقاتی که این روزها در فلسطین و لبنان رخ می‌دهد، مرز حق و باطل را واضح کرده است. انسان در هر دوره باید طواغیت زمانه خود را بشناسد. در این میان، بیشتر از همه جوامع از جامعه قرآنی انتظار می‌رود که این موضوع را تبیین کند. جلسه قرآن باید خط و ربط داشته باشد.

ابوالقاسمی از آقای محمدیون برای خواندن دعای تلاوت قرآن دعوت می‌کند. قرائت این دعا حال و هوای خاصی به جلسه می‌بخشد. به ترتیب آقای صداقت، مقدمی و احمدی‌وفا به تلاوت می‌پردازند و مناجات‌خوانی آقای قهاری هم تداعی‌گر لحظات دل‌انگیزی می‌شود. در نهایت حجت‌الاسلام محمدی شاهرودی سخنرانی می‌کند.

مراحل انس با قرآن

حجت‌الاسلام محمدی درباره مراحل انس با قرآن توضیح می‌دهد: اولین گام قرائت است که پیامدی ندارد؛ اما گام دوم یعنی تلاوت پیامد دارد. گام سوم، ترتیل است که زمینه فهم قرآن را فراهم می‌کند. گام چهارم، تدبر و گام پنجم، عمل به قرآن به شمار می‌رود. گام ششم، مس قرآن با زمینه طهارت است و چون اهل‌ بیت(ع) مطهر مطلق هستند، تماس‌شان با قرآن بیشتر از دیگران است و نتیجه این‌ها انس با قرآن می‌شود.

جلسه به پایان می‌رسد. به ترکیب جمعیتی شرکت‌کنندگان برنامه می‌نگرم و باز هم حضور جوانان را کمرنگ احساس می‌کنم. جلسات زیبا بود؛ اما چندین و چند پرسش بی‌پاسخ به ذهنم خطور می‌کند. واقعاً با بهره‌گیری از ظرفیت قرآنی این کاروان، قابلیت اجرای چه اقدامات مؤثرتری وجود داشت که هم جوانان را پای کار بکشد و برای حضورشان ایجاد انگیزه کند و هم منفعتی برای جبهه مقاومت داشته باشد؟

این محفل به چه میزان توانست زمینه تدبر در قرآن را فراهم کند؟ چند درصد از رسالت شورای عالی قرآن با اعزام این کاروان به شهرستان کاشان به انجام رسید؟ مردم به چه میزان توانستند با امامزادگانی که صحن‌ و سرایشان میزبان این کاروان بود، آشنا شوند؟ به نظرم هنوز تحقق اهدافی چون ترویج فرهنگ قرآنی و مقاومت در سایه چنین جلساتی، مستلزم تفکر و تعمق بیشتری است و تلاش جهادی فراتری می‌طلبد.

زهراسادات محمدی