کد خبر: ۴۲۷۸۹۹۹

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۴

یادداشت

علی‌اکبر شیرودی؛ ستاره درخشان جنگ‌های کردستان

علی‌اکبر شیرودی از دلاورمردان هوانیروز ارتش بود که علاوه بر فعالیت‌های انقلابی، در غائله کردستان و دوران دفاع مقدس نیز تا پای جان در راه دفاع از میهن ایستادگی کرد و در حالی که بخش عمده‌ای از موفقیت عملیات بازی‌دراز مرهون تلاش‌های او بود، در همین عملیات به درجه رفیع شهادت نائل آمد.

خلبان شهید علی‌اکبر قربان شیرودی، از افسران شجاع هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در چنین روزی، ۸ اردیبهشت ۱۳۶۰ در جریان عملیات نظامی بازی‌دراز به فیض شهادت نائل آمد.

این شهید بزرگوار در ۲۰ فروردین ۱۳۳۴ در روستای سرسبز بالاشیرود، از توابع شهرستان تنکابن مازندران دیده به جهان گشود. به‌دلیل شرایط دشوار مالی خانواده، موفق به اتمام دوره متوسطه نشد و برای تأمین معاش راهی پایتخت گردید؛ اما در تهران همزمان با اشتغال در بخش ساختمان‌سازی، به ادامه تحصیل پرداخت. او پس از اخذ مدرک دیپلم، در سال ۱۳۵۱ به استخدام رسمی نیروی زمینی ارتش درآمد و پس از گذراندن دوره مقدماتی پرواز، برای تکمیل آموزش‌های تخصصی به مرکز آموزش هوانیروز اصفهان منتقل شد.

آغاز فعالیت‌های انقلابی

شیرودی در طول دوره خدمت در اصفهان از هیچ تلاشی در راستای زمینه‌سازی برای تحقق انقلاب کوتاهی نمی‌کرد. او که در این مدت به اسرار نظامی حکومت پهلوی در زمینه خرید تسلیحات از کشورهای غربی پی برده بود، این اطلاعات را در اختیار مبارزان انقلابی قرار می‌داد. در سال ۱۳۵۴ به پادگان هوانیروز باختران (کرمانشاه) منتقل و با شهید احمد کشوری، دیگر خلبان شهیر هوانیروز آشنا شد.

همزمان با اوج‌گیری انقلاب اسلامی و در پی فرمان تاریخی امام خمینی(ره) مبنی بر ترک پادگان‌ها از سوی نظامیان، شیرودی پادگان را ترک کرد و تحت هدایت نماینده امام در غرب کشور، حجت‌الاسلام سیدموسی موسوی، به تشکیل گروه‌های چریکی پرداخت.

نقش‌آفرینی در بحران‌های امنیتی و دفاع مقدس

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در تشکیل کمیته انقلاب باختران نقش فعالی ایفا کرد و سپس به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در غرب کشور درآمد. در این دوران، در مقام رابط بین ارتش و سپاه فعالیت می‌کرد.

با آغاز ناامنی‌ها از سوی گروه‌های معارض در کردستان، شیرودی داوطلبانه به این منطقه اعزام شد. وی با ابتکار عمل، دامنه عملیات هوانیروز را از پشتیبانی ساده به سطحی هم‌تراز با توپخانه و نیروهای پیاده‌نظام ارتقا داد. عملکرد مؤثر او در سرکوب شورش‌ها موجب شد تا به مقام فرماندهی ارشد خلبانان منصوب شود.

شیرودی در نخستین ماه‌های سال ۱۳۵۸، در عملیات پاکسازی پادگان‌های سنندج و سقز مشارکت فعال داشت که به آزادسازی این مراکز نظامی و عقب‌نشینی شورشیان انجامید. در مرداد ۱۳۵۸ نیز هنگام محاصره پاوه، با استناد به فرمان امام خمینی(ره) برای پایان‌دادن به این بحران، همراه یارانش به منطقه عزیمت کرد که با هماهنگی بین نیروهای ارتش و سپاه، محاصره پاوه شکسته شد.

آغاز جنگ تحمیلی

با شروع تجاوز عراق در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، شیرودی در مقام ستوان‌یاری، مسئولیت هماهنگی پروازها در پادگان هوانیروز کرمانشاه را برعهده گرفت. وی روزانه با بالگرد‌های شناسایی عملیات‌های متعددی انجام می‌داد و در مهر ۱۳۵۹، اولین گروه رزمی را برای مقابله با پیشروی ارتش عراق در سرپل‌ذهاب هدایت کرد. شیرودی با درایتی که داشت، در سومین روز جنگ، هنگام دریافت دستور تخلیه پادگان ابوذر از سوی بنی‌صدر، رئیس‌جمهور وقت، این فرمان را خیانت‌آمیز خواند و از اجرای آن سر باز زد. با وجود تخلیه پادگان از سوی اکثر نیروها، او و معدودی از همرزمانش با حمله به نیروهای عراقی، موفق به نابودی ۴۸ تانک دشمن و وادار‌کردن آنان به عقب‌نشینی شدند.

با عقب‌نشینی موقت عراقی‌ها به سمت گیلان‌غرب، شیرودی و یارانش در عملیاتی شبانه، حدود ۵۰ تانک دیگر را منهدم کردند. با استقرار دشمن در ارتفاعات شمال سرپل‌ذهاب، حملات پی‌درپی هوانیروز به فرماندهی شیرودی با استفاده از راکت و بمب، بار دیگر موجب عقب‌نشینی نیروهای متجاوز شد.

رد نشان ترفیع

پس از عملیات سرپل‌ذهاب، مقامات نظامی به شیرودی درجه تشویقی اعطا کردند؛ اما وی در نامه‌ای تاریخی به فرمانده پایگاه کرمانشاه، این ترفیع را رد کرد و اصرار داشت به درجه ستوان‌یار سومی بازگردد. این اقدام، اعتراضی به سیاست‌های بنی‌صدر بود که پیش‌تر، دستور تخلیه پادگان ابوذر را صادر کرده بود. شیرودی فقط خواستار ملاقات با امام خمینی(ره) برای افشای کارشکنی‌های بنی‌صدر و بی‌توجهی برخی فرماندهان بود. او با انتقادات صریح از فرماندهی نادرست بنی‌صدر که مانع از عملیات آزادسازی مناطق اشغالی می‌شد، بارها در جمع مردم و مسئولان به سخنرانی‌های افشاگرانه پرداخت. این موضع‌گیری‌ها به صدور حکم بازداشت تنبیهی برای او انجامید که با مداخله سپاه و علما لغو شد.

عملیات شناسایی و پیروزی در مناطق استراتژیک قراویز، بازی‌دراز، گهواره و کوره‌موش و نیز فتح ارتفاعات میمک، جزو عملیات‌ها و تلاش‌های سرنوشت‌ساز او و یارانش بود.

ایستادگی تا پای جان

در اول اردیبهشت ۱۳۶۰، عملیات بازی‌دراز با مشارکت سپاه و ارتش آغاز شد. هوانیروز با ۲۳ فروند بالگرد و ۳۸ سورتی پرواز نقش تعیین‌کننده‌ای در این عملیات داشت. شیرودی در مقام افسر عملیات، عامل ۸۵ درصد موفقیت‌های این مأموریت بود؛ اما در ۸ اردیبهشت ۱۳۶۰، هنگام شناسایی و انهدام نیروهای دشمن، بالگرد او مورد اصابت قرار گرفت و سقوط کرد. شیرودی در این حادثه به درجه رفیع شهادت نائل آمد. کمک‌خلبان او، احمدرضا آرش نیز در این عملیات مجروح شد.

پیکر این شهید بزرگ پس از تشییع باشکوه در کرمانشاه، در زادگاهش تنکابن به خاک سپرده شد. امام خمینی(ره) در وصف شیرودی فرمود: «او آمرزیده است.» مصطفی چمران از او با عنوان «ستاره درخشان جنگ‌های کردستان» یاد کرد و ولی‌الله فلاحی، شیرودی را «ناجی غرب و فاتح گردنه‌ها و ارتفاعات اربابا، بازی‌دراز، میمک، دشت ذهاب و پادگان ابوذر» می‌دانست. قطره قطره خونش، پر ثمر!

الهه‌سادات بدیع‌زادگان