کد خبر: ۴۳۰۳۶۵۰

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۷:۱۱

رسول جعفریان:

کتب اهل سنت گنجینه‌ای ناشناخته درباره سلمان فارسی است

دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی با بیان اینکه صدها روایت نفیس در کتاب‌های اهل‌ سنت درباره سلمان فارسی وجود دارد، گفت: بخش زیادی از سیره سلمان و نکات مهمی درباره او در این کتاب‌ها ثبت شده است؛ ولی به‌دلیل نبود دسترسی‌، در آثار ما تجلی نیافته‌اند.

به گزارش ایکنا از اصفهان، حجت‌الاسلام رسول جعفریان، دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی در آیین اختتامیه این رویداد که امروز، ۱۵ شهریورماه در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: سال ۱۳۸۲ در منطقه خوراسگان، همایشی برای بزرگداشت سلمان فارسی برگزار و در جریان آن چند کتاب با همت شورای وقت شهرداری آن منطقه منتشر شد. اکنون بعد از ۲۲ سال با وجود کم‌کاری در این عرصه، مجدداً به همت شهرداری به سراغ سلمان فارسی آمدیم.

وی افزود: در این سال‌ها در کازرون، رامهرمز و... همایش‌هایی درباره سلمان فارسی برگزار شده؛ ولی کاوش‌های ما نشان داد که هیچ کار علمی خوبی درباره این شخصیت صورت نگرفته و حق حضرت سلمان در جایگاه شخصیتی که اطلاعات در خصوص او بسیار زیاد و قابل توجه است، ادا نشده. همه‌جا عناوینی بیان شده؛ اما کار رها شده است. همه همت ما در این راستاست که بتوانیم هر چند به‌صورت محدود، کتاب‌هایی را که در سطوح گوناگون برای مردم و پژوهشگران مفید هستند، ارائه دهیم.

دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی بیان کرد: محور سخنان من این است که تاکنون چقدر درباره این صحابی پیامبر(ص) فعالیت داشته‌ایم؟ چقدر جای کار وجود دارد؟ اقدامات انجام‌شده به کجا رسیده است؟ ما در چه ایستگاهی قرار داریم و چه اقدامات مفیدی در خصوص شخصیت سلمان فارسی در آینده می‌توانیم انجام دهیم؟

وی با بیان اینکه سلمان پل ارتباطی میان اسلام، ایران و تشیع است، گفت: امروز که هویت ایرانی بعد از جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی اهمیت بسیاری پیدا کرده و همبستگی و همراهی مردم با یکدیگر افزایش یافته است، بیشتر به سلمان نیاز داریم تا نقش و هویت او را در فرهنگ ایرانی محکم‌تر کنیم؛ بنابراین باید همت به خرج دهیم و از نظر پژوهشی و هنری، بیشتر به سلمان بپردازیم تا بتوانیم حاصل کار را در لایه‌های گوناگون جامعه ارائه دهیم.

جعفریان تصریح کرد: سلمان فارسی کامل‌ترین الگو برای تبیین هویت ایرانی اسلامی‌ست؛ چراکه شخصیتی ایرانی‌ و در زمره برترین اصحاب پیامبر(ص) است و همه مسلمانان او را قبول دارند. ما بر اصفهانی‌بودن او اصراری نداریم، ایرانی‌بودن سلمان برای ما کافی‌ست. در آن زمان یمنی‌هایی که از ایران به یمن مهاجرت کرده بودند، در مدینه حضور داشتند؛ ولی اخباری درباره سلمان وجود داشته که امروز در دسترس ما نیست.

وی ادامه داد: در طول سالیان، بعضاً رساله‌هایی درباره سلمان فارسی نگاشته شده است؛ ولی اولین کسی که ۱۴۰ سال پیش اقدام شایسته‌ای انجام داد، مرحوم میرزا حسین نوری بود که کتاب «نفس الرحمان فی فضائل سلمان» را نگاشت. این کتاب به فارسی ترجمه شده و مبتنی بر اخبار شیعه است. بعد از آن، در دوران پیش از انقلاب بیش از ۲۰ عنوان کتاب خوب درباره سلمان داریم که عبارتند از «روزبه یا سلمان محمدی» از بدرالدین نصیری، «زندگی پرافتخار سلمان؛ پیشران رابطه ایران و اسلام» از محمدی اشتهاردی و «سلمان نخستین مسلمان ایرانی» از مرحوم داوود الهامی.

دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی بیان کرد: غربی‌ها نیز به سلمان بسیار توجه داشتند؛ اولین کسی که درباره او رساله نوشت، منکر وجود سلمان شد؛ چراکه اخبار شگفتی درباره این صحابی پیامبر(ص) شنیده بود. کسی که به جنگ با او رفت، ماسینیون بود که در سال ۱۹۱۴ رساله‌ای در دفاع از وجود سلمان نوشت و به نقد رساله پیشین پرداخت و بر تشیع و فکر عرفانی سلمان تکیه کرد. علی شریعتی با نام مستعار ابراهیم خلیلی، این کتاب را به فارسی ترجمه کرده است.

وی افزود: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، چند پایان‌نامه خوب درباره سلمان فارسی نگاشته شده و چندین کتاب در عراق به چاپ رسیده است. آن‌ها شهر مدائن را با نام «سلمان پاک» می‌شناسند و مراسم سالانه‌ای برای بزرگداشت سلمان فارسی در بغداد برگزار می‌کردند که از جمله آداب اجتماعی این شهر تلقی می‌شود؛ بعضی از این آثار به فارسی نیز ترجمه و منتشر شده است.

جعفریان با بیان اینکه در کشور عربستان توجه چندانی به سلمان فارسی نشده است، تصریح کرد: فقط چند پایان‌نامه درباره سلمان از عربستان مشاهده کردم. ما اغلب کتاب‌های عمومی برای مردم می‌نویسیم، کارهای هنری نیز در این خصوص انجام شده است، مانند ساخت مستندی درباره سلمان؛ ولی در نهایت کار پژوهشی ارزش متفاوتی دارد؛ چراکه باید در گام نخست شناخت خوبی از سلمان فارسی داشته باشیم.

وی ادامه داد: بخشی از شناخت ما به روایات اهل سنت و بخش دیگری به روایات شیعه بازمی‌گردد. آن‌ها با سلمان دشمنی‌ای ندارند؛ ولی تقربی هم با او ندارند، ما خود باید در این عرصه فعال باشیم. صدها روایت نفیس در کتاب‌های اهل‌ سنت درباره سلمان فارسی وجود دارد که از آن‌ها استفاده نکرده‌ایم، به‌ویژه کتاب‌هایی که خطی بودند و امروز به چاپ می‌رسند. بخش زیادی از سیره سلمان و نکات مهمی درباره او در این کتاب‌ها ثبت شده است؛ ولی به‌دلیل دسترسی‌نداشتن، در آثار ما تجلی نیافته‌اند.

دبیر علمی دومین کنگره ملی سلمان فارسی گفت: کتابچه‌ای با عنوان «درس‌هایی از سلمان فارسی» به چاپ رساندیم که ۵۰ حدیث با ترجمه فارسی درباره سلمان در آن ذکر شده است و می‌تواند برای اهل منبر و سخنرانان بسیار کاربردی باشد. حضرت محمد(ص) نسلی متفکر تربیت کرد که این صحابی پیامبر(ص) نیز یکی از آنان بود و نسل‌های بعد مقلد هستند. سیره سلمان از جنبه‌های فراوانی برای ما اهمیت دارد.

زهراسادات مرتضوی