کد خبر: ۴۳۲۶۳۱۷

تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۴ - ۰۸:۱۶

در نشست «علی(ع)؛ انعکاس بی‌پایان» مطرح شد

شخصیت امام علی(ع) فراتر از دین و مذهب است

پژوهشگر ادبیات آیینی و تاریخ اسلام با اشاره به گستره تأثیر شخصیت امیرالمؤمنین(ع) در تاریخ اندیشه و ادب جهان گفت: علی(ع) نه‌تنها پیشوای یک مذهب، بلکه نماد عدالت، اخلاق و انسانیت است و هر انسانی به اندازه برخورداری از انصاف و عمل صالح، به حقیقت علوی نزدیک می‌شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، نشست «علی(ع)؛ انعکاس بی‌پایان» با موضوع «تجلی شخصیت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در آینه کلام و شعر» عصر چهارشنبه، ۱۰ دی‌ماه، به‌مناسبت ایام ولادت حضرت علی(ع)، به همت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در کتابخانه مرکزی این مجموعه برگزار شد.

در این نشست، مهدی امین‌فروغی، پژوهشگر موسیقی و ادبیات آیینی با ابراز خرسندی از حضور در جمع علاقه‌مندان به معارف علوی و قدردانی از برگزارکنندگان نشست اظهار کرد: خداوند را شاکرم که توفیق حضور در شهری نورانی و مجلسی فراهم شد که به نام نامی امیرالمؤمنین(ع) مزین است و در آن از حقیقتی سخن گفته می‌شود که قرن‌هاست دل‌های آزادگان عالم را به خود مشغول کرده است.

وی با تأکید بر اینکه شخصیت امام علی(ع) فراتر از مرزهای دین و مذهب است، گفت: پرسشی اساسی همواره پیش روی ما قرار دارد و آن اینکه چرا اندیشمندان، شاعران و متفکران غیرشیعه و حتی غیرمسلمان پس از آشنایی با سیره و مرام امیرالمؤمنین(ع)، شیفته و دلباخته ایشان شده‌اند؛ در حالی که هیچ الزام اعتقادی برای چنین ارادتی نداشته‌اند.

این پژوهشگر تاریخ اسلام با اشاره به حضور گسترده نام امام علی(ع) در تاریخ ادب و اندیشه تصریح کرد: از قرون نخستین اسلامی، شاهد آن هستیم که اندیشمندان بزرگی از مذاهب گوناگون، زبان به مدح امیرالمؤمنین(ع) گشوده‌اند. برای نمونه، محمد بن ادریس شافعی، فقیه و متکلم بزرگ اهل سنت در پایان عمر خود، اشعاری در شأن امیرالمؤمنین(ع) سروده و به صراحت از جایگاه بی‌همتای آن حضرت سخن گفته است؛ امری که نشان می‌دهد عظمت شخصیت علی(ع) فراتر از تقسیم‌بندی‌های مذهبی است.

وی ادامه داد: ابن‌ابی‌الحدید معتزلی، از بزرگترین علمای اهل سنت نه‌تنها شرح نهج‌البلاغه را به نگارش درآورده، بلکه قصاید متعددی در مدح امیرالمؤمنین(ع) سروده است و امروز اشعار او بر گرداگرد ضریح مطهر حضرت در نجف اشرف نقش بسته و گواهی روشن بر عظمت شخصیت علوی در نگاه عالمی غیرشیعه است.

امین‌فروغی افزود: این ستایش‌ها صرفاً جنبه ادبی و احساسی ندارد، بلکه برآمده از درک عمیق حقیقتی است که در وجود امیرالمؤمنین(ع) متجلی شده؛ حقیقتی که چنان عظیم است که برخی اندیشمندان در بیان آن، از مرزهای معمول سخن عبور کرده‌ و به تعابیری شگفت‌انگیز رسیده‌اند.

ستایش جهانی علی(ع)

وی با اشاره به آثار متفکران مسیحی و غیرمسلمان بیان کرد: جرج جرداق، نویسنده و اندیشمند مسیحی در کتاب مشهور «امام علی(ع)، صدای عدالت انسانی»، علی(ع) را نماد عدالت مطلق معرفی و تصریح می‌کند که اگر زمین و آسمان می‌توانستند تمام توان خود را برای آفرینش انسانی کامل به‌کار گیرند، نتیجه آن کسی جز علی بن ابیطالب(ع) نبود.

این پژوهشگر ادبیات آیینی ادامه داد: جبران خلیل جبران، عبدالمسیح انطاکی، جورج شکور و بسیاری دیگر از اندیشمندان مسیحی، اشعار و آثاری سرشار از عشق و ارادت نسبت به امیرالمؤمنین(ع) خلق کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که اگر نام سرایندگان این آثار ذکر نشود، گمان می‌رود که از زبان شیعه‌ای دلباخته بیان شده است.

وی با طرح این پرسش که «این اندیشمندان از چه منظری به علی(ع) نگریسته‌اند؟» تصریح کرد: بررسی آثار آنان نشان می‌دهد، به این نتیجه رسیده‌اند که تشیع پیش از آنکه مذهب باشد، حالت و منشی انسانی است؛ حالتی که انسان را به سوی خوبی‌ها، زیبایی‌ها، انصاف و عمل صالح سوق می‌دهد و از زشتی‌ها و بی‌عدالتی‌ها دور می‌کند.

امین‌فروغی اضافه کرد: در این نگاه، هر انسانی به هر اندازه که از اخلاق نیک، انصاف، گذشت، کرامت انسانی و عمل صالح برخوردار باشد، به همان اندازه به حقیقت علوی نزدیک است؛ خواه نام علی(ع) را شنیده باشد یا نه و خواه در شناسنامه‌اش عنوان شیعه درج شده باشد یا خیر.

وی با اشاره به آموزه‌های قرآن کریم گفت: قرآن نیز معیار برتری انسان‌ها را عمل صالح معرفی می‌کند و تصریح دارد که ایمان زمانی معنا پیدا می‌کند که به رفتار نیک و اخلاق انسانی منتهی شود؛ بر همین اساس، ولایت امیرالمؤمنین(ع) به معنای گرایش عملی به خوبی‌ها و عدالت است، نه صرفاً ادعای زبانی و هویتی.

این نویسنده و پژوهشگر با انتقاد از محدودکردن شخصیت امیرالمؤمنین(ع) در چارچوبی مذهبی توضیح داد: ما در طول تاریخ، شخصیتی فرازمانی، فرادینی و جهانی را در زندان تنگ تعصب‌های مذهبی محصور کرده‌ایم و این، ظلمی بزرگ به حقیقت علوی است؛ چراکه علی(ع) امروز نیز در رفتار انسان‌های مهربان، منصف و عدالت‌طلب در سراسر جهان حضور دارد.

وی در پایان تأکید کرد: اگر نگاه ما به امیرالمؤمنین(ع) اخلاق‌محور و انسانی باشد، نتیجه آن گسترش صلح، مدارا و همزیستی در جهان خواهد بود و بزرگداشت حقیقی آن حضرت نه در شعار، بلکه در عمل به اخلاق علوی معنا پیدا می‌کند.

یادآور می‌شود، اجرای گروه سرود پسران «آوای ملکوت» نیز از دیگر برنامه‌های این نشست بود.