فهم علت و معلولی؛ کلید تحلیل درست وقایع تاریخی و اجتماعی
یک پژوهشگر با بیان اینکه لازمه تحلیل درست، بررسی زنجیره علت و معلولی یک واقعه است، گفت: اگر اغتشاشات اخیر را مانند سریال در نظر نگیریم، یک قسمت از سریالی ۲۰۰ قسمتی را تماشا کردهایم.
به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، محمدقاسم تولاییفرد، پژوهشگر و روایتگر در همایش مدیران روابط عمومی دستگاههای استان، ویژه دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی که امروز، هفتم بهمنماه در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار شد، در تبیین اغتشاشات اخیر، ابتدا از حضار خواست تا همه با هم بلافاصله پس از طرح پرسش «نام پدر شما چیست؟» به این سؤال پاسخ دهند، سپس به این نکته اشاره کرد که همه حضار پاسخ درست را گفتند، اما هیچکس مفهومی از این پاسخ دریافت نکرد. بنابراین، این آزمایش نشان میدهد که حقیقت در هیاهو گم میشود.
وی ادامه داد: اگر منافع کسی در جریان برقراری ارتباط درست به خطر افتد، برای ایجاد اختلال ارتباطی تلاش میکند و هیاهو بهوجود میآورد. در گذشته برای ایجاد اختلال ارتباطی در جامعه بشری اقداماتی مانند زبانبریدن، زندانیکردن، اعدامکردن، تبعیدکردن و تهدیدکردن صورت میگرفت. متأسفانه در بعضی از دانشگاههای کشور، مبانی ارتباطات در یونان و روم باستان که شامل همین مطالب است، بیان نمیشود.
این پژوهشگر و روایتگر تصریح کرد: با پیشرفت جوامع، شیوه ایجاد اختلالات ارتباطی نیز تغییر یافت؛ زیرا روشهای خشونتبار هزینههایی سنگین برای فرد دیکتاتور بهدنبال داشت. بنابراین، این کار به شیوهای لطیفتر انجام شد. به این ترتیب، مانع سخنگفتن افراد نمیشوند، اما در هنگام سخنگفتن یک نفر، دیگران را نیز به حرفزدن ترغیب میکنند. در نتیجه، در ارتباط شخص اول با دیگران اختلال ایجاد میشود. بنابراین، کسی به سخن دیگری توجه نمیکند و دیکتاتور نیز در میان این هیاهو پنهان میشود. اعلان پیامرسانها، اکسپلور اینستاگرام، انبوه اطلاعات و... سخنگفتن همزمان است که باعث گمشدن حقیقت میشود.
وقایع تاریخی سلسلهوار تحلیل میشود
وی گفت: اگر وقایع تاریخی را در سلسلهای معنادار تعریف نکنیم، تحلیل آنها غیرممکن است. از نظر تاریخدانان، لازمه قضاوت یا تحلیل درست، بررسی و مطالعه زنجیره علت و معلولی یک واقعه است. اگر اغتشاشات اخیر را مانند سریال در نظر نگیریم، یک قسمت از سریالی ۲۰۰ قسمتی را تماشا کردهایم. بنابراین، نمیتوانیم شخصیتهای خوب و بد سریال را تشخیص دهیم و آن را برای کسی تعریف کنیم.
تولاییفرد با طرح این پرسش که «سخنان رهبر معظم انقلاب امیددادن به دیگران است یا گزارش از واقعیت» اضافه کرد: برای پاسخ به این پرسش باید سخنان پیشین ایشان را بررسی کنید. بررسی تحقق سخنان زعمای شیعه را میتوانید از میرزای شیرازی آغاز کنید؛ سپس قابل اتکابودن سخنان ایشان برای تحلیل ماجراهای ایران و جهان را درمییابید. رهبر معظم انقلاب در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ مطالبی بیان کردند که امروز بهوسیله صاحبان قدرت در جهان بیان میشود.
وی افزود: مقام معظم رهبری با اشاره به دورانی که در آن زندگی میکنیم، میفرمایند: «بعد از رحلت پیامبر(ص)، اولین بار است که طاغوت تا این حد ضعیف میشود.» قدرت طاغوت تا حدی بوده که دستان امام صادق(ص) را میبندند و نزد طاغوت میبرند؛ شیخ فضلالله نوری را در تهران شیعهنشین اعدام میکنند؛ در روزگاری دیگر، ایران ظرف کمتر از ۱۲ ساعت، از بندرعباس تا کرمان بهوسیله بریتانیا و از آستارا تا یزد بهوسیله روسیه اشغال میشود.
این پژوهشگر و روایتگر بیان کرد: چند سال بعد، مردم ایران زراعت میکردند، ولی اجازه مصرف آن را نداشتند، چراکه سربازان خارجی در جنگ جهانی به تدارکات نیاز داشتند و در ایران قحطی شد. همچنین بعد از جنگ جهانی دوم، کشور ما صاحب شاه، نخستوزیر و استقلال سیاسی نسبی شد و سازمان ملل نیز استقرار یافت. در این زمان، نخستوزیر کشور ما خواستار اختصاصیافتن درآمد نفت به بودجه کشور شد و بلافاصله او را از مقامی که داشت، عزل کردند.
وی گفت: تمامی تهاجمهایی که در دوران قاجار علیه کشور ما صورت گرفت، زیربنای اقتصادی داشت. رهبر معظم انقلاب بر خوانش رمان تأکید بسیاری دارند، زیرا رمانهای مشهور ایران و جهان روایتگر وقایع مهم تاریخی هستند. برای نمونه، رمان بینوایان انقلاب فرانسه را که انقلاب فرودستان بر ستمگران بود، روایت میکند.
تولاییفرد اظهار کرد: اگر بتوانیم با اطرافیان خود درباره نظامهای سیاسی گوناگون گفتوگو کنیم، استقلالطلبی جوانان سال ۱۳۵۷ مورد توجه قرار میگیرد. اگر فهمی از پیشینه تاریخی این وقایع نداشته باشیم، نمیتوانیم خود و دیگران را قانع کنیم. با مطالعه متوجه میشویم، آمریکا که امروز با استقلال کشور ما مشکل دارد، در ابتدای شکلگیری، خواستار استقلال از بریتانیا بود. باید توجه کنیم که محور اصلی داستانهای قرآن نیز دعوای فرودستان و حاکمان است.
فقدان کنشگری اجتماعی در اغتشاشات اخیر
وی در مقایسه وقایع سال ۱۴۰۱ با اغتشاشات اخیر کشور تأکید کرد: وقایع سال ۱۴۰۱ از پشتیبانی اجتماعی قویتری در مقایسه با وقایع اخیر برخوردار بود، بهطوری که کنشگری اجتماعی قویتری صورت گرفت. کنشگری اجتماعی در آن زمان به شکل دیوارنویسی، سرودن شعرهای رپ زیرزمینی، حمایت هلدینگهای خصوصی، فوتبالیستها، اهالی سینما و... صورت گرفت؛ در حالی که شاهد هیچیک از این کنشگریها در حوادث اخیر کشور نبودیم.
این پژوهشگر و روایتگر ادامه داد: اگر بتوانیم با ساختاری استدلالی، مخاطب را به چالش بکشیم، او را به فکرکردن وادار میکنیم. اندیشیدن بزرگترین تهدید برای طاغوت است. رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشآموزان در سال ۱۴۰۱ فرمودند: «از این اعتراضات آشفته نشدم، چراکه این عدالتخواهیها ثمره عملکرد جمهوری اسلامی است. در کجای دنیا دانشآموزان نسبت به وقایع اجتماعی کنشگری دارند؟ نوجوان ما مصداق را نادرست تشخیص داده، ولی ظلمستیزی او حاصل تربیت اسلامی است.»
وی تصریح کرد: مهمترین راهبرد طاغوت، عوامفریبی و گولزدن انسانهاست. طاغوت فقط برای تنهاکردن ولی الهی تلاش میکند، زیرا ایشان نمیتواند بهتنهایی کاری از پیش ببرد. در مقابل آن، راهبرد مکتب تشیع، زدودن عامیبودن از مردم است، چراکه فقط استادان دانشگاه و عالمان نباید قوه تحلیل و تفکر داشته باشند، بلکه همه مردم جامعه شیعه باید بتوانند وقایع اجتماعی را تحلیل کنند. به این ترتیب، امام خمینی(ره) درباره صدا و سیما از تعبیر دانشگاه عمومی استفاده کرد. اگر بتوانیم این سلسله وقایع تاریخی را برای اطرافیان خود بازگو کنیم، رسالتمان را انجام دادهایم.
انتهای پیام
